Με δεδομένη τη δραματική αύξηση των ποσοστών παχυσαρκίας παγκοσμίως, η διατύπωση συστάσεων που αφορούν στη μείωση της ενεργειακής πρόσληψης και την αποφυγή «γλυκών» τροφίμων και ροφημάτων, αποτελεί σε ορισμένες περιπτώσεις μια σύγχρονη ανάγκη.

Τί γίνεται όμως με την έμφυτη ανάγκη του ανθρώπου για γλυκιά γεύση και την αναζήτηση της απόλαυσης και της ικανοποίησης που μπορεί να του προσφέρει; Εδώ και χρόνια τη λύση έχουν δώσει οι τεχνητές γλυκαντικές ουσίες, οι οποίες όχι μόνο προσφέρουν γλυκιά γεύση και απόλαυση με ελάχιστες ή μηδενικές θερμίδες, αλλά επιπλέον δεν επηρεάζουν τα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης στο αίμα, με συνέπεια να μπορούν να καταναλώνονται με ασφάλεια και από τους διαβητικούς (ADA Position Statement 2004).

Οι τεχνητές γλυκαντικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σήμερα ως επιτραπέζια γλυκαντικά, αλλά και στη βιομηχανία τροφίμων και ποτών, έχουν αξιολογηθεί εκτενώς και έχουν εγκριθεί από τους αρμόδιους φορείς υγείας, ώστε να είναι απόλυτα ασφαλείς και να μη θέτουν σε βραχυπρόθεσμο αλλά ούτε και μακροπρόθεσμο κίνδυνο την ανθρώπινη υγεία.

Οι συνηθέστερες εγκεκριμένες και κατά συνέπεια ασφαλείς, τεχνητές γλυκαντικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σήμερα παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί. 

SCF – Επιστημονική Επιτροπή για τα Τρόφιμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
EFSA – Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων
FDA – Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ
WHO/FAO JEFSA– Κοινή Επιτροπή για τα Πρόσθετα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας

Σύμφωνα με έρευνες, οι τεχνητές γλυκαντικές ουσίες μπορούν να συμβάλλουν στην απώλεια αλλά και τη συντήρηση του σωματικού βάρους. Μάλιστα, μια πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nutrition Bulletin του British Nutrition Foundation από τον Hunty και τους συνεργάτες του, αξιολόγησε τα αποτελέσματα 16 τυφλά ελεγχόμενων, τυχαιοποιημένων μελετών και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κατανάλωση τροφίμων και ποτών που περιέχουν μη θερμιδογόνες γλυκαντικές ουσίες (πχ ασπαρτάμη) αντί για ζάχαρη, μπορεί να οδηγήσει σε μια μείωση της ενεργειακής πρόσληψης κατά 10% και του σωματικού βάρους κατά 0,2 kg την εβδομάδα ή 10 kg το χρόνο (de la Hunty et al, 2006).

Επιπλέον, η κατανάλωση τροφίμων με τεχνητές γλυκαντικές ουσίες μπορεί να μειώσει την ενεργειακή πυκνότητα της δίαιτας, διατηρώντας παράλληλα την γευστική ικανοποίηση, που μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στις μακροχρόνιες προσπάθειες απώλειας βάρους  (Bellisle και Drewnowski 2007). Όπως βέβαια τονίζουν οι ερευνητές, η ευεργετική δράση των τεχνητών γλυκαντικών ουσιών είναι μέγιστη όταν η κατανάλωσή τους συνοδεύεται από αλλαγές στον συνολικό τρόπο ζωής, όπως τη μείωση της ενεργειακής πρόσληψης και την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας.

• Βιβλιογραφία
  • ADA. Position of the American Dietetic Association: Use of Nutritive and Non-nutritive sweeteners. J Am Diet Associat 2004; 104: 255-275
  • Bellisle F. and A. Drewnowski. Intense sweeteners, energy intake and the control of body weight. Eur J Clin Nutr 2007; 61 (6): 691-700).
  • De la Hunty A., Gibson S., Ashwell M. A review of the effectiveness of aspartame in helping with weight control. Brit Nutr Foundation Nutrition Bulletin 2006: (31): 115-128
  • Magnuson BA, Burdock GA, Doull J, Kroes RM, Marsh GM, Pariza MW, Spencer PS, Waddell WJ, Walker R, Williams GM. Aspartame: a safety evaluation based on current use levels, regulations, and toxicological and epidemiological studies. Crit Rev Toxicol. 2007;37(8):629-727. Review.