Δυσθεώρητο το οικολογικό αποτύπωμα των Χριστουγέννων σε όλο τον πλανήτη.

Φωτισμένοι δρόμοι, αγορές δώρων, γιορτινά τραπέζια, εορταστικοί στολισμοί είναι τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν αυτή την περίοδο, πολλές φορές με μια δόση υπερβολής. Το πνεύμα των Χριστουγέννων έχει στον πυρήνα του εδώ και χρόνια τη λέξη υπερκατανάλωση, λέξη που δεν αφορά μόνο τις αγορές. Η παραπανίσια κατανάλωση ενέργειας, ο πολλαπλασιασμός των απορριμμάτων, τα χιλιάδες λαμπιόνια αλλά και η καταναλωτική μανία των ανεπτυγμένων χωρών εκτοξεύουν, σύμφωνα με μελέτες, την έκλυση CO2 στην ατμόσφαιρα.

Αύξηση σκουπιδιών
Για το μικρό αυτό χρονικό διάστημα το μέσο οικολογικό αποτύπωμα των περισσότερων πολιτών φτάνει σε δυσθεώρητο ύψος μόνο και μόνο αν υπολογίσουμε πως τα έξοδα των περισσότερων νοικοκυριών αυξάνονται κατά 20%.
Σύμφωνα με έρευνα που έγινε στις ΗΠΑ, τα απορρίμματα την περίοδο των Χριστουγέννων αυξάνονται κατά 25% και σε κάθε νοικοκυριό αντιστοιχούν 4 επιπλέον σακούλες σκουπιδιών κάθε μέρα. Μόνο στις ΗΠΑ κάθε χρόνο τέτοια εποχή αποστέλλονται περίπου 2,7 δις. ευχετήριες κάρτες, αριθμός ο οποίος μπορεί να καλύψει ένα δεκαώροφο γήπεδο ποδοσφαίρου, ενώ σύμφωνα με την ίδια έρευνα η έξτρα κατανάλωση των γιορτών στοιχίζει στο περιβάλλον περίπου 4 εκατ. τετραγωνικά χιλιόμετρα CO2.
Αν σε αυτά προσθέσουμε και τους περίπου 70 εκατομμύρια Αμερικανούς που θα διανύσουν αποστάσεις έως 80 χιλιόμετρα κατά την περίοδο των γιορτών, ο αριθμός των ρύπων που εκλύονται στην ατμόσφαιρα εκτοξεύεται.

650 κιλά CO2  σε τρεις ημέρες

Αν επικεντρωθούμε στις τρεις «κρίσιμες» μέρες της περιόδου, στα Χριστούγεννα δηλαδή και στην ημέρα της Πρωτοχρονιάς, ο καθένας μας εκλύει στην ατμόσφαιρα 650 κιλά CO2,  βάρος που αντιστοιχεί σε περίπου 1.000 βασιλόπιτες. Το ποσό CO2 που εκλύουμε στην ατμόσφαιρα στη διάρκεια τριών ημερών αντιστοιχεί στο 5,5% του συνολικού CO2  που παράγει συνολικά καθένας μας για έναν χρόνο.
Έρευνα που έγινε από το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος της Στοκχόλμης (SΕΙ) έδειξε πόσα κιλά από το ρυπογόνο αέριο παράγουμε ανά τομέα για να τιμήσουμε το πνεύμα των ημερών. Συγκεκριμένα, παράγουμε 26 κιλά CO2  / άτομο για το φαγητό, 96 κιλά CO2  / άτομο για μετακινήσεις με το αυτοκίνητο, 218 κιλά CO2  / άτομο για περίτεχνους στολισμούς κατοικιών με χριστουγεννιάτικα λαμπάκια και 310 κιλά CO2/ άτομο για τις παραπανίσιες  αγορές της περιόδου.

Τι κρύβει ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο

Ένα μεσαίο τεχνητό χριστουγεννιάτικο δέντρο που ζυγίζει 10 κιλά κουβαλά μαζί του μια διόλου ευκαταφρόνητη ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα. Αν ο σκελετός του είναι κατασκευασμένος από ατσάλι και ζυγίζει περίπου 3 με 5 κιλά, το CO2  που έχει εκλυθεί για την κατασκευή του φτάνει περίπου τα 7 κιλά. Όσον αφορά τα πλαστικά μέρη του δέντρου από πολυαιθυλένιο και PVC, το CO2  φτάνει αντίστοιχα τα 1,2 κιλά και τα 500 γραμμάρια ενώ στα 500 γρ. γυαλιού, υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένα πολλά από τα χριστουγεννιάτικα στολίδια, το CO2  ανέρχεται στα 30 γραμμάρια.
Αν υποθέσουμε πως το δέντρο έχει εισαχθεί από την Κίνα, τότε για τη μεταφορά του έχουν εκλυθεί στην ατμόσφαιρα περίπου 3 κιλά CO2. Συνολικά για την κατασκευή και τη μεταφορά ενός ψεύτικου δέντρου εκλύονται στην ατμόσφαιρα περίπου 12 με 15 κιλά διοξειδίου του άνθρακα.

Λαμπάκια οικολογικά και μη

Ο δρόμος που ακολουθούν πολλοί καταναλωτές αλλά και δήμοι ανά την Ελλάδα είναι ο στολισμός με φωτάκια LED. Αν και στοιχίζουν ακριβότερα από τα συμβατικά, καίνε 1W/ώρα σε σχέση με τα 17W που καίνε τα υπόλοιπα, έχουν πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής και παράγουν μόνο 5 κιλά CO2  ανά κατοικία, σε αντίθεση με τα συμβατικά που μπορούν να φτάσουν και τα 40 κιλά CO2 . Σύμφωνα με τον διευθυντή της Διεύθυνσης Ηλεκτρολογικού του δήμου Αθηναίων Σπύρο Παπαευγενίου, η κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος την περίοδο των γιορτών έχει πέσει κάθετα από τις προηγούμενες χρονιές. «Η εξοικονόμηση ενέργειας από τους λαμπτήρες LED για τους στολισμούς μπορεί να φτάσει μέχρι και 50%. Αν και το κόστος είναι υψηλό σε σχέση με τους συμβατικούς λαμπτήρες, υπάρχει απόσβεση αφού οι συγκεκριμένοι έχουν διάρκεια ζωής που φτάνει τα 14 χρόνια». Στον δήμο Βόλου όπου χρησιμοποιήθηκαν λαμπτήρες LED, παρατηρήθηκε μείωση της κατανάλωσης κατά 10 φορές σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, ενώ προγραμματίζεται η αντικατάσταση όλων των λαμπτήρων παλαιάς γενιάς με LED.
Οι φωτισμοί με παλαιάς γενιάς λαμπτήρες μπορούν να φουσκώσουν τον λογαριασμό του ηλεκτρικού κατά 60 ευρώ και να απελευθερώσουν στην ατμόσφαιρα μέσα σε 15 μέρες μέχρι και 500 κιλά CO2 .        

Στολίστε με «Πράσινη» Συνείδηση

Στόχος δεν πρέπει να είναι να σταματήσουμε να στολίζουμε τα σπίτια, να αγοράζουμε δώρα ή να μαγειρεύουμε για το γιορτινό τραπέζι, αλλά να συνεχίσουμε να τα κάνουμε όλα αυτά με μέτρο. Όταν περίπου το ¼ των τροφών που καταναλώνουμε αυτή την περίοδο καταλήγει στα σκουπίδια για να μειώσουμε τον όγκο των απορριμμάτων αλλά και την έκλυση βλαβερών αερίων οι λύσεις είναι δύο. Να υπολογίζουμε καλύτερα τις ποσότητες που απαιτούνται για το γεύμα και να κομποστοποιούμε τα οργανικά υπολείμματα, μειώνοντας μ’ αυτόν τον τρόπο το οικολογικό μας αποτύπωμα κατά 4 κιλά.   Μία ακόμη λύση είναι και η επιλογή των τοπικών προϊόντων για το τραπέζι. Σε πείραμα που έγινε στον Καναδά, ανατέθηκε σε δύο σεφ η προετοιμασία του χριστουγεννιάτικου δείπνου. Ο ένας προτίμησε ντόπια εποχικά υλικά και ο δεύτερος εισαγόμενα ή από μακρινές περιοχές.
Το αποτύπωμα του δεύτερου μενού ήταν κατά 43 φορές μεγαλύτερο από το πρώτο, αφού συνυπολογίστηκε και η ενέργεια για να φτάσουν αυτά τα προϊόντα στη χώρα.
Στην περίπτωση των αγορών, αν επιλέξουμε οικολογικά δώρα ή δεν κάνουμε πολλά περιττά ψώνια το αποτύπωμα μπορεί να μειωθεί κατά 80 κιλά, ενώ αν δεν στείλουμε χριστουγεννιάτικες κάρτες και προτιμήσουμε το τηλέφωνο, τότε θα μειωθεί ακόμη 5 κιλά.
Υπάρχουν και κάποιες ακραίες προτάσεις όπως η στροφή στα χορτοφαγικά εορταστικά μενού, αφού μ’ αυτόν τον τρόπο το αποτύπωμα ενός νοικοκυριού θα μειωθεί κατά 3 κιλά.