Ως αυχενικό σύνδρομο ορίζεται η παθολογική κατάσταση κατά την οποία παραβλάπτεται η φυσιολογική λειτουργικότητα και κινητικότητα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και εκδηλώνεται με τα παρακάτω κλινικά συμπτώματα : πόνος στον αυχένα, κεφαλαλγίες, πόνο στον ώμο, στον βραχίονα ή/ και στο χέρι, περιορισμένη κινητικότητα της αυχενικής μοίρας, αδυναμία και μειωμένα αντανακλαστικά στα άνω και κάτω άκρα, προβλήματα στο βάδισμα («σπαστικό βάδισμα»), μουδιάσματα στα άνω άκρα και μυική αδυναμία στα κάτω άκρα.

Τα αίτια που μπορούν να προκαλέσουν αυχενικό σύνδρομο παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλλομορφία. Το βασικότερο και συχνότερο είναι η εκφύλιση του μεσοσπονδύλιου δίσκου που παρεμβάλλεται μεταξύ των σπονδύλων στης αυχενικής μοίρας. Η εκφύλιση αυτή προκαλείται από επαναλαμβανόμενους μικροτραυματισμούς της αυχενικής μοίρας που εκδηλώνονται καθ’ όλη την διάρκεια της καθημερινής ζωής και οι οποίοι, αν και στην πλειοψηφία τους περνούν απαρατήρητοι, δρουν αθροιστικά και αυξάνουν προοδευτικά το μέγεθος του προβλήματος. Η εκφύλιση του δίσκου μπορεί να προκαλέσει με την σειρά της δευτερογενείς βλάβες όπως μηχανική αυχεναλγία, πίεση των νωτιαίων ριζών της αυχενικής μοίρας (αυχενική νευροπάθεια) και στένωση του σπονδυλικού σωλήνα. Πολλές φορές αυχεναλγία μπορεί να προκληθεί και από θλάση μυός της αυχενικής μοίρας που, αν και έχει σοβαρή κλινική εικόνα, έχει πολύ καλύτερη πρόγνωση και ευκολότερη αντιμετώπιση από την εκφύλιση του μεσοσπονδύλιου δίσκου. Η τελική διάγνωση και η εκτίμηση της σοβαρότητας του συνδρόμου γίνεται με απεικονιστικές μεθόδους οι οποίες, με σειρά φθίνουσας σπουδαιότητας είναι οι ακόλουθες : απλές ακτινογραφίες, μαγνητική και αξονική τομογραφία, ηλεκτρομυογράφημα, μυελόγραμμα, σπινθηρογράφημα οστών και εργαστηριακές εξετάσεις.

Το μείζον ερώτημα που τίθεται σε κάθε περίπτωση εκδήλωσης της κλινικής εικόνας του αυχενικού συνδρόμου είναι η επιλογή μεταξύ της συντηρητικής και χειρουργικής θεραπείας. Η μεν πρώτη συνίσταται στην χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής (κατά κύριο λόγο μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων), την τοποθέτηση αυχενικού κολλάρου (σκληρού ή μαλακού ανάλογα με την σοβαρότητα της κατάστασης), την χρήση αυχενικού ορθοπαιδικού μαξιλαριού κατά την κατάκλιση (για ασθενείς με εντονότερα συμπτώματα κατά την διάρκεια της νύχτας) και την εκτέλεση προγράμματος φυσιοθεραπειών. Σε σοβαρότερες καταστάσεις κατά τις οποίες δεν παρατηρείται ύφεση των συμπτωμάτων με τα παραπάνω μέσα, ύστατη λύση είναι η επισκληρίδια ένεση κορτιζόνης η οποία όμως παρά τα δραστικά αποτελέσματα της, παρουσιάζει αρκετές ανεπιθύμητες ενέργειες για αυτό και οι ενδείξεις της είναι πολύ περιορισμένες. Η δε χειρουργική θεραπεία μια μεγάλη ποικιλλία χειρουργικών επεμβάσεων όπως είναι οι : εκτομή του μεσοσπονδυλίου δίσκου, αυχενική σπονδυλοδεσία, εκτομή του πετάλου του μεσοσπονδυλίου δίσκου και άλλες. Όπως όλες οι χειρουργικές επεμβάσεις, έτσι και οι παραπάνω παρουσιάζουν ένα μεγάλο εύρος παρενεργειών οι σοβαρότερες από τις οποίες είναι οι εξής : φλεγμονή, κάκωση αγγείων και νεύρων, κάκωση αυχενικού σωλήνα, ανεπιθύμητες ενέργειες από την εφαρμογή γενικής αναισθησίας, παρεκτόπιση μοσχεύματος μετά από σπονδυλοδεσία και άλλες.